شهاب سنگ

شهابوارههایی که روی زمین فرود می آیند، شهابسنگ نامیده می شوند. حدود 300/3شهابسنگ سالانه روی زمین فرود می آیند که اکثرشان بیش از یک کیلوگرم وزندارند. بیشتر شهابسنگها به اقیانوس می افتند، اما هر سال حدود 6 شهابسنگبعد از این که محل سقوطشان مشاهده شد از روی زمین جمع آوری می شوند. بعضیهایشان هم به طور تصادفی پیدا می شوند. سه نوع عمده شهابسنگها عبارتند ازسنگی (که عمدتا از سنگ تشکیل شده است). فلزی(عمدتا از فلز تشکیل شده). وسنگی فلزی (که از سنگ و آهن تشکیل شده است).

آیا شهابسنگها حامل حیات اند؟

زمانی این نظریه رواج داشت کهشهابسنگها حامل تخمهای زنده اند و بنابراین به انتشار زندگی در نقاط مختلفجهان کمک می کنند امروز دیگر کارشناسان این نظریه را قبول ندارند. با اینحال بعضی دانشمندان برآنند که شهابسنگها ممکن است دارای نشانه غیر زنده ایاز موجود های زنده ای باشند که زمانی در نقاط دور دست آن سوی زمین، زندگیمی کرده اند.

در شهابسنگها ترکیبهای آلی با کربن دار اغلب بهصورت مختلطهای بسیار سازمان یافته ای که به یاخته ها شباهت دارند، پیداشده است هر چند بعضی دانشمندان معتقدند که این دلیل محکمی مبنی بر وجودحیات دیگری در جهان است، اما این مختلطها را می توان به وسیله فرضیه هایدیگری نیز تبیین کرد. این مختلطها ممکن است در طی مدتی طولانی در فضا، کهمعلوم شده است عناصر ترکیب دهنده ای چون کربن، هیدروژن، ازت و اکسیژن رادارا بوده است تشکیل شده باشد. ممکن است ارگانیسمهای زمینی آنها را آلودهکرده باشند. ممکن است این آلوده کننده ها (مختلطهای یاخته گونه) ضمن عبورشهابسنگ از جو ما و یا قرار گرفتن شهابسنگ در زمین وارد آن شده باشند.

گودالهای شهابسنگی

زمین در زمان حیاتش توسط شهابسنگهای بیشماری بمباران شده است. تناوب بمبارانها حدود 5/3 میلیارد سال پیش به اوجخود رسید و گودالهایی در زمین بوجود آورد که اکنون در اثر فرسایش از بینرفته اند.
گودالهایی که بعدها تشکیل شده اند، باقی مانده و بیش از 150گودال تا کنون شناسایی شده اند. تعدادی از این گودالها، صدها میلیون سالپیش و تعدادی دیگر در قرن بیستم تشکیل شده اند.

اگر جرم یک شهاب سنگ کمتر از 1000کیلوگرم باشد، قبل از اینکه شهابسنگ به فاصله 20 کیلومتری سطح زمین برسد،سرعت ورود آن به جو زمین توسط مقاومت جو بسیار کاهش می یابد و بعد از اینکاهش، شهابسنگ وارد میدان جاذبه می شود.
وقتی که نیروی جاذبه زمین بانیروی مقاومت جو در مقابل شهابسنگ برابر باشد، افزایش سرعت شهابسنگ متوقفمی شود. این سرعت معروف به سرعت پایانی در حدود 1/0 کیلومتر (06/0 مایل)در ثانیه بدست می آید.

شهابسنگهای عظیم الجثه

اگر جرم اولیه شهابسنگ از 985 تن تجاوزکند، جو زمین توان کند کردن حرکت آن را نداشته، و شهابسنگ روی زمین سقوطکرده و نتایج مخربی به بار می آورد. خوشبختانه چنین حوادثی بسیار کم اتفاقمی افتند، اما گودال های متعددی که روی زمین بطور پراکنده وجود دارند محلسقوط آنها را نشان می دهند.
بزرگترین شهابسنگی که تاکنون یافت شده،شهابسنگ هوبا نام داشته و حدود 59 تن وزن دارد. این شهابسنگ اکنون در محلسقوط خود در نامیبیا در جنوب غربی آفریقا قرار دارد.

سن شهابسنگها

در تعیین سن شهابسنگهای مختلفروشهایی نظیر روشهای محاسبه سن سنگهای زمینی منتخب به کار برده اند. بعضینتیجه ها نشان می دهند چه مدتی از انجماد شهاب سنگها گذشته و در موارددیگر سن استنتاجی سن نور گیری است:

یعنی طول مدتی که نمونه هایآزمایشی در معرض تشعشع کیهانی قرار داشته اند تعیین می شود سن بعضی ازشهابسنگها کم تر از 75،000،000 سال گزارش شده است سن بعضی دیگر ممکن استسر به میلیاردها سال بزند. بر طبق یک برآورد، شهابسنگ مونت ایلیف افریقایجنوبی ، تقریباً 7،000،000،000 سال بیشتر از زمین یا خورشید عمر دارد.

گودالهای شهابسنگی روی زمین

گودالهای شهابسنگی در تمام قاره های زمین یافت می شوند و تعدادی از این گودالها عبارتند از :

عناصر تشکیل دهنده شهابسنگها

منطقه های اطراف حفره های شهابسنگی،منابع غنی مواد شهابسنگی اند. از نواحی اطراف حفره های بزرگ، خروارهاشهابسنگ بدست آمده است. با وصل کردن همه انواع شهابسنگها به یکدیگر در مییابیم که ده عنصر زیر بیش از 99 درصد وزن ماده شهابسنگ را تشکیل می دهند.